Miód Manuka na IBD: Co mówi badania

Miód Manuka w kontekście IBD to rozwijający się obszar zainteresowania osób poszukujących naturalnych sposobów wspierania zdrowia jelit obok standardowego leczenia. Pozyskiwany z rośliny Leptospermum występującej naturalnie w Australii i Nowej Zelandii, miód Manuka jest wyjątkowo bogaty w związki bioaktywne, które szeroko badano pod kątem ich roli w procesach zapalnych i zdrowiu układu trawiennego.

Nieswoiste choroby zapalne jelit (IBD), w tym choroba Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejące zapalenie jelita grubego, to przewlekłe choroby autoimmunologiczne, na które obecnie nie ma lekarstwa. Postępowanie zazwyczaj koncentruje się na ograniczaniu stanu zapalnego i wspieraniu funkcjonowania jelit poprzez leczenie oraz dietę.

Miód Manuka klasy medycznej był przedmiotem badań recenzowanych naukowo pod kątem jego roli w zdrowiu jelit, wsparciu odporności oraz modulowaniu stanu zapalnego (1). Jego moc określa się na podstawie metyloglioksalu (MGO) – naturalnie występującego związku wskazującego na stężenie i moc miodu. Im wyższa wartość MGO, tym większa moc, aktywność biologiczna i wartość miodu.

Czym jest IBD i dlaczego stan zapalny jest głównym celem?

Nieswoiste choroby zapalne jelit charakteryzują się przewlekłym stanem zapalnym przewodu pokarmowego i obejmują:

• Choroba Leśniowskiego-Crohna – stan zapalny, który może obejmować dowolną część przewodu pokarmowego

• Wrzodziejące zapalenie jelita grubego – stan zapalny ograniczony do jelita grubego i odbytnicy

Oba schorzenia wiążą się z nadmierną reakcją układu odpornościowego, która powoduje utrzymujący się stan zapalny. Z tego powodu ograniczenie aktywności zapalnej pozostaje kluczowym elementem zarówno strategii leczenia, jak i postępowania dietetycznego.

Co sprawia, że miód Manuka jest wyjątkowy?

Miód Manuka wyróżnia się na tle zwykłego miodu dzięki naturalnie występującemu profilowi związków bioaktywnych. W przeciwieństwie do standardowego miodu zawiera wyjątkową kombinację związków, które przyczyniają się do jego aktywności biologicznej.

Obejmują one:

• Methylglyoxal (MGO) — kluczowy marker używany do pomiaru mocy miodu Manuka

• Polifenole — antyoksydanty pochodzenia roślinnego, które pomagają regulować stres oksydacyjny

• Lepteridine (3,6,7-Trimethyllumazine) — związek charakterystyczny dla miodu Manuka, którego rola w szlakach zapalnych jest obecnie badana

Badania laboratoryjne wykazały, że Lepteridine może wpływać na enzymy, takie jak metaloproteinaza macierzy zewnątrzkomórkowej-9 (MMP-9), które wiążą się z procesami zapalnymi w przewodzie pokarmowym (2). Wyniki badań na wczesnym etapie sugerują, że związek ten może zachowywać stabilność podczas trawienia, umożliwiając oddziaływanie w środowisku jelitowym.

Co mówią badania na temat miodu Manuka w IBD?

Badania nad miodem Manuka w kontekście IBD nadal się rozwijają, a większość z nich przeprowadzono w kontrolowanych modelach laboratoryjnych i zwierzęcych.

Badanie porównujące miód z prednizolonem

W modelu wywołanego zapalenia jelita grubego miód podawano wraz z prednizolonem i solą fizjologiczną. Wyniki wykazały, że w warunkach badanego modelu miód przyczyniał się do zmniejszenia markerów stanu zapalnego (1).

Badanie odpowiedzi zależnej od dawki

W odrębnym badaniu oceniającym różne dawki miodu Manuka stwierdzono, że zarówno niskie, jak i wysokie dawki przyczyniały się do zmniejszenia stanu zapalnego jelita grubego w ciągu 14 dni (3).

Badanie Lepteridine i szlaków zapalnych

Badania in vitro wykazały, że Lepteridine może wpływać na aktywność MMP-9 — enzymu powiązanego ze stanem zapalnym tkanek i degradacją błony śluzowej w schorzeniach przewodu pokarmowego (2).

Choć wyniki te są obiecujące, należy pamiętać, że dowody kliniczne z udziałem ludzi są nadal ograniczone. W niedawnym badaniu pilotażowym analizuje się zastosowanie miodu Manuka w schorzeniach przewodu pokarmowego, a kolejne wyniki są nadal gromadzone.

Czy miód Manuka pomaga konkretnie w chorobie Leśniowskiego-Crohna?

Dotychczasowe badania nad miodem Manuka w kontekście IBD koncentrowały się głównie na modelach wrzodziejącego zapalenia jelita grubego. Jednak leżące u ich podstaw mechanizmy — w tym modulowanie szlaków zapalnych i działanie antyoksydacyjne — są istotne zarówno w chorobie Leśniowskiego-Crohna, jak i we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego.

Na tym etapie nadal potrzebne są badania z udziałem ludzi dotyczące konkretnych schorzeń. Osoby z chorobą Leśniowskiego-Crohna powinny skonsultować się z lekarzem przed włączeniem miodu Manuka do diety.

Jak włączyć miód Manuka do diety

Rozważając miód Manuka przy IBD, należy kierować się przemyślanym i indywidualnie dopasowanym podejściem.

Wybierz odpowiednią moc MGO

Wyższe oznaczenia MGO wskazują na większe stężenie związków bioaktywnych. Wiele osób poszukujących wsparcia zdrowia jelit wybiera MGO 880+ lub wyższe oznaczenie, zależnie od swoich potrzeb.

Zacznij stopniowo

Zacznij od małych ilości, na przykład pół łyżeczki dziennie, i obserwuj tolerancję.

Weź pod uwagę kontekst diety

Osoby stosujące dietę low FODMAP mogą nie tolerować miodu Manuka podczas aktywnych zaostrzeń ze względu na naturalną zawartość fruktozy. Często lepiej wprowadzać go w okresach remisji.

Skonsultuj się z lekarzem

Miodu Manuka należy używać jako uzupełnienia diety, a nie zamiennika przepisanego leczenia.

Zrozumienie mocy MGO przy wyborze miodu Manuka 

Przy wyborze miodu Manuka w przypadku nieswoistych chorób zapalnych jelit jednym z najważniejszych czynników jest moc MGO.

MGO (metyloglioksal) to naturalnie występujący związek odpowiadający za bioaktywność miodu. Wraz ze wzrostem oznaczenia MGO rośnie również stężenie, moc i ogólna wartość miodu.

• MGO 260+ – ogólne wsparcie dobrego samopoczucia na co dzień

• MGO 550+ – MGO 880+ – większe wsparcie dla zdrowia układu trawiennego

• MGO 1200+ - MGO 2200+ – wyższa moc, większe stężenie związków bioaktywnych

Szczegółowe informacje znajdziesz w tabeli mocy miodu Manuka.