Wat is MGO in Manuka-honing? De sleutel tot zijn kracht

MGO in Manuka-honing is de natuurlijke verbinding methylglyoxal, die ontstaat uit een precursor afkomstig uit nectar, DHA genaamd. Daarom wordt Manuka-honing ingedeeld in plaats van simpelweg als 'honing' te worden aangeduid. MGO is rechtstreeks verantwoordelijk voor een groot deel van de kenmerkende antibacteriële kracht van Manuka-honing. Hoe hoger het MGO-getal uit laboratoriumtests, hoe meer van deze verbinding de honing bevat. Het onderzoek naar MGO zelf is op sommige gebieden verder ontwikkeld dan op andere: de antibacteriële rol ervan in honing als geheel is goed aangetoond, terwijl beweringen over antioxiderende, ontstekingsremmende of immuunvoordelen van MGO specifiek nog pril zijn en in verschillende gevallen daadwerkelijk gemengde resultaten opleveren. In de onderstaande tabel staat wat het bewijs voor elke eigenschap daadwerkelijk ondersteunt.

Belangrijkste punten

• MGO in Manuka-honing is een van nature voorkomende verbinding die ontstaat uit een precursor afkomstig uit nectar. Daarom wordt Manuka-honing op laboratoriumbasis ingedeeld in plaats van simpelweg als 'honing' te worden aangeduid.
• Het MGO-gehalte van Manukahoning speelt een grote, goed gedocumenteerde rol in de antibacteriële werking ervan. Honing met een hoger, in een laboratorium getest MGO-getal vertoont doorgaans een sterkere antibacteriële werking.
• Commerciële MGO-classificaties, van MGO 30+ tot Biosota's onafhankelijk geteste MGO 2200+, geven een gegarandeerde minimumconcentratie weer die in een laboratorium is geverifieerd, geen marketingclaim

Wat is methylglyoxal?

Methylglyoxal, hierna afgekort tot MGO, is een kleine, van nature voorkomende verbinding in Manukahoning. Het is een van de belangrijkste redenen waarom Manukahoning een laboratoriumclassificatie krijgt, in plaats van simpelweg als honing te worden verkocht.

MGO in Manukahoning ontstaat vanzelf tijdens het natuurlijke rijpingsproces van de honing, uit een nectarverbinding die DHA heet (daarover hieronder meer). Het wordt niet toegevoegd en is geen marketingverzinsel. Onafhankelijke laboratoria kunnen de exacte hoeveelheid MGO in een pot meten, in milligram per kilogram, net zoals een voedingsetiket het eiwit- of suikergehalte vermeldt. Dat meetbare, controleerbare getal onderscheidt het classificatiesysteem voor Manukahoning van een vaag label als ‘premium’.

Waar komt MGO vandaan?

Het verhaal van MGO in Manukahoning begint bij DHA (dihydroxyaceton), een verbinding die van nature voorkomt in de nectar van Leptospermum, de groep planten waar Manukahoning vandaan komt. Australië telt meer dan 80 inheemse Leptospermum-soorten, en hun nectar bevat ongewoon veel DHA vergeleken met de nectar van de meeste andere bloeiende planten die door bijen worden bezocht.

Tijdens het rijpen en bewaren van honing wordt DHA langzaam omgezet in MGO, zonder dat enzymen of toevoegingen de reactie aandrijven. Deze omzetting is niet uniek voor de chemie van Manukanectar. Onderzoekers hebben een vergelijkbare reactie nagebootst door onder laboratoriumomstandigheden DHA aan gewone klaverhoning toe te voegen. Manukahoning onderscheidt zich eenvoudigweg doordat de nectar van nature al zoveel DHA bevat.

Vers geoogste Manukahoning bevat doorgaans meer DHA en minder MGO. Honing die langer heeft gerijpt of opgeslagen, bevat doorgaans meer MGO en minder DHA. Dat is een van de redenen waarom het MGO-gehalte in Manukahoning tijdens het rijpen stijgt, in plaats van vanaf dag één een vaste hoeveelheid te bevatten.

Waarom MGO belangrijk is

MGO in Manukahoning is de afzonderlijke verbinding die het meest verantwoordelijk is voor het onderscheid met alle andere honing. Hoe hoger het MGO-getal, hoe sterker de antibacteriële werking. Dit verband is bepalend voor het onderscheidende karakter van Manukahoning.

MGO is niet het enige wat Manuka-honing te bieden kan hebben. De voordelen voor de darmgezondheid, de ondersteuning van het immuunsysteem, de verzorging van huid en wonden en andere toepassingsgebieden hebben elk hun eigen wetenschappelijke onderbouwing. Die komt uitgebreid aan bod in Voordelen van Manuka-honing, onze complete gids over wat onderzoek zegt over alle toepassingen van Manuka-honing. Op deze pagina gaan we dieper in op MGO zelf: wat het is, hoe het wordt gemeten, wat het bewijs daadwerkelijk laat zien over de specifieke eigenschappen ervan en hoe je de juiste klasse kiest. Lees meer over hoe Biosota deze sterktes bereikt in Hoe Biosota de sterkste MGO Manuka-honing ter wereld produceert.

Hoe wordt MGO gemeten?

Het MGO-gehalte in Manuka-honing wordt gemeten met standaard laboratoriumchemie, niet geschat of door de producent zelf opgegeven. Bij een gangbare methode wordt MGO omgezet in een stabielere verbinding die nauwkeurig kan worden gemeten met HPLC, een chromatografische techniek die in de voedingswetenschap wordt gebruikt. Het resultaat wordt uitgedrukt in milligram MGO per kilogram honing (mg/kg). Sommige laboratoria gebruiken in plaats daarvan een kernmagnetische-resonantiemethode, die MGO rechtstreeks meet in plaats van via een omgezette verbinding.

Hoe dan ook is het resultaat hetzelfde type getal: een exacte, reproduceerbare meting, geen subjectieve beoordeling. Zo kan een onafhankelijk laboratorium, en niet het merk dat de honing verkoopt, bevestigen wat er daadwerkelijk in de pot zit.

Uitleg over MGO-beoordelingen

De commerciële indeling van MGO in Manuka-honing volgt een systeem met verschillende niveaus, en elk getal op een etiket staat voor een gegarandeerd minimum, niet voor een exacte hoeveelheid. Een etiket met MGO 250+ betekent dat de honing ten minste 250 mg/kg MGO bevat, geverifieerd door onafhankelijke laboratoriumtests, en mogelijk meer.

Biosota deelt de veelgebruikte MGO-klassen in vijf niveaus in:

• MGO 30+ tot 250+: instapniveau, voor algemeen welzijn
• MGO 260+ tot 490+: minimale drempel voor medicinale sterkte
• MGO 500+ tot 990+: hogere medicinale sterkte
• MGO 1000+ tot 1900+: superieure sterkte
• MGO 2200+: de zeldzaamste, sterkste onafhankelijk geteste variant, de hoogste klasse van Biosota

De Australische Manuka-honing van Biosota wordt in het volledige assortiment onafhankelijk in het laboratorium getest, van MGO 150+ tot MGO 2200+. Elke klasse is precies wat ze belooft: een geverifieerde minimale MGO-concentratie, geen marketinglabel. Lees voor meer uitleg over wat deze cijfers betekenen voor de sterkte in de praktijk MGO: waarom de cijfers ertoe doen en Beoordelingen en certificeringen van Manuka-honing ontcijferd.

Inzicht van een expert

Dr. Peter Brooks, vooraanstaand onderzoeker naar Manuka-honing aan de University of the Sunshine Coast, legt uit dat methylglyoxal (MGO) een praktische manier biedt om zowel de sterkte als de zuiverheid van Manuka-honing te begrijpen.

De MGO-waarde geeft dus aan hoeveel Manuka-activiteit de honing bevat. Naarmate de waarde stijgt, neemt ook de concentratie van heilzame stoffen, waaronder fenolen, toe.

Voor consumenten biedt het MGO-getal een eenvoudige richtlijn. Lagere waarden, zoals MGO 30+, kunnen wijzen op een klein aandeel Manuka-honing, terwijl hogere waarden duiden op een meer geconcentreerd en bioactief product.

Dr. Brooks benadrukt ook dat honing vanaf een MGO-gehalte van ongeveer 260+ een hogere mate van bioactiviteit begint te vertonen. Bij zeer hoge waarden, zoals MGO 1200+ en hoger, is de Manuka bijzonder geconcentreerd en wordt deze gewaardeerd om haar zuiverheid en sterke werking.

Bekijk: Wat betekent het MGO-getal in Manuka-honing?

MGO versus NPA/ULF

MGO is niet het enige beoordelingssysteem voor Manuka-honing. NPA (Non-Peroxide Activity), ook wel ULF (Unique Leptospermum Factor) genoemd, is een ander soort meting, die je als afzonderlijk begrip moet zien.

MGO is een chemische meting: het vertelt je precies hoeveel van één specifieke verbinding in de honing zit. NPA is een functionele meting: hierbij wordt in een laboratoriumtest onderzocht hoe sterk de honing als geheel bacteriën remt, nadat de afzonderlijke antibacteriële werking van de honing op basis van waterstofperoxide is verwijderd.

MGO is een sterke voorspeller van de NPA-activiteit van honing, maar de twee cijfers zijn niet onderling uitwisselbaar. MGO verklaart veel, maar niet per se alles, over de antibacteriële werking van honing in de praktijk. Een NPA-cijfer dat uitsluitend op basis van een MGO-meting is berekend, is dus niet hetzelfde als een NPA-cijfer dat is verkregen via rechtstreekse, onafhankelijke laboratoriumtests. Biosota vermeldt MGO omdat dit de nauwkeurigere, direct verifieerbare chemische meting is. Lees voor meer informatie over hoe NPA precies wordt gedefinieerd en getest Wat is NPA in Manuka-honing?.

Wat doet MGO? Antibacteriële werking

Hier is het bewijs voor MGO in Manuka-honing het sterkst.

Bij laboratoriumtests remt gezuiverd MGO op zichzelf bacteriën, waaronder E. coli en S. aureus, ook antibioticaresistente MRSA-stammen. Het effect wordt sterker naarmate de concentratie toeneemt. Bacteriën die beschermd worden door een biofilm, de beschermende laag van een bacteriekolonie, hebben een hogere MGO-concentratie nodig dan vrij zwevende bacteriën om hetzelfde effect te bereiken.

Bij Manuka-honing als geheel, en niet alleen bij geïsoleerd MGO, hangt een hoger MGO-gehalte consequent samen met een sterkere antibacteriële werking tegen S. aureus, waaronder MRSA. Maar honing als geheel presteert doorgaans beter dan een synthetische oplossing met dezelfde MGO-concentratie. Dat laat onderzoekers zien dat ook andere stoffen in de honing, en niet alleen MGO, bijdragen aan de antibacteriële werking.

Ook hier is een belangrijke beperking. Het verband tussen MGO en antibacteriële werking is niet voor elke bacteriesoort hetzelfde. Een vergelijkende studie uit 2022 van commerciële Manuka-honingsoorten vond een sterke correlatie tussen het MGO-gehalte en antibacteriële werking tegen E. faecalis en E. coli, een matige correlatie tegen S. aureus en helemaal geen meetbare correlatie tegen Pseudomonas aeruginosa, een bacterie die soms betrokken is bij wondinfecties. Een hoog MGO-gehalte is voor sommige bacteriën een heel sterke aanwijzing, maar voorspelt de werking tegen andere bacteriën niet. Een MGO-klasse interpreteren als een universele potentiescore voor elke mogelijke bacterie gaat verder dan wat het onderzoek ondersteunt.

Methylglyoxal en antioxidantwerking

Antioxidanten helpen cellen beschermen tegen een soort interne schade die verband houdt met veroudering en chronische ziekten. Manuka-honing wordt soms beschreven als een product met antioxiderende eigenschappen, dus het is een terechte vraag of MGO in Manuka-honing daarvoor verantwoordelijk is.

Het directe bewijs zegt van niet, althans voorlopig. In een gecontroleerde laboratoriumtest waarin afzonderlijke bestanddelen van Manuka-honing rechtstreeks met elkaar werden vergeleken, vertoonde gezuiverd MGO geen noemenswaardige antioxidantwerking, terwijl een andere stof die van nature in Manuka-honing voorkomt, methylsyringaat, in dezelfde test veel beter presteerde. Manuka-honing als geheel vertoont wel meetbare antioxidantwerking in laboratoriumtests, en die werking houdt verband met de potentieklasse van de honing. Maar uit directe tests van de afzonderlijke bestanddelen blijkt dat andere stoffen daarvoor verantwoordelijk zijn, niet MGO. Dit betekent niet dat Manuka-honing geen antioxidantwerking heeft. Het betekent dat die specifieke werking niet aan MGO moet worden toegeschreven.

Methylglyoxal en ontstekingsremmende werking

Of MGO in Manuka-honing ontstekingen afremt of eraan bijdraagt, hangt sterk af van het onderzoek dat je leest. Dat kun je maar beter eerlijk zeggen, in plaats van alleen de gunstigste helft te kiezen.

In verschillende recente laboratorium- en dierstudies met gezuiverd MGO werden ontstekingsremmende effecten gemeld: minder ontstekingssignalen in celmodellen en betere uitkomsten in specifieke diermodellen voor ziekten. Ander collegiaal getoetst onderzoek naar gezuiverd MGO vond juist het tegenovergestelde: MGO, aangemaakt door geactiveerde immuuncellen, veroorzaakte een pro-inflammatoire reactie. Alles bij elkaar lijkt het effect van methylglyoxal op ontstekingen echt twee kanten op te gaan, afhankelijk van de concentratie, het celtype en de specifieke biologische situatie. Het effect is dus niet consequent hetzelfde.

Geen van deze onderzoeken betrof hele Manuka-honing of studies bij mensen.

De eerlijke samenvatting: de reputatie van methylglyoxal als ontstekingsremmer is nog niet wetenschappelijk aangetoond. Dit is een actief onderzoeksgebied met uiteenlopende resultaten, geen bewezen voordeel van Manuka-honing.

Methylglyoxal en ondersteuning van het immuunsysteem

MGO in Manuka-honing wordt elders soms aangeprezen als middel om het immuunsysteem te versterken. Het onderzoek is in werkelijkheid beperkter en genuanceerder dan die voorstelling suggereert.

Onderzoeken met gezuiverd MGO rapporteren uiteenlopende effecten op immuuncellen. Sommige toonden aan dat MGO bepaalde functies van immuuncellen onderdrukte, terwijl andere dierstudies juist een toename van de activiteit van immuuncellen lieten zien. In één laboratoriumstudie activeerde MGO uit echte Manuka-honing, in plaats van een synthetische variant, een specifiek type immuuncel in een reageerbuis. Dat is een vroege mechanistische bevinding, geen bewijs voor een klinisch voordeel voor het immuunsysteem door het eten van Manuka-honing.

Kort gezegd is er geen sterk klinisch bewijs dat Manuka-honing of het MGO-gehalte ervan werkt als algemeen supplement ter ondersteuning van het immuunsysteem bij verder gezonde mensen. Het beschikbare onderzoek beperkt zich tot laboratorium-, dier- en observationele voedingsstudies, niet tot onderzoeken bij mensen naar Manuka-honing zelf. Dit is een onderzoeksgebied om in de gaten te houden, maar nog geen voordeel om te claimen.

Is een hogere MGO-waarde altijd beter?

Niet per se. Dit is echt eerder een kwestie van de honing afstemmen op het gebruik dan van een onderzoeksvraag met een vaststaand antwoord. Onafhankelijk, collegiaal getoetst onderzoek geeft geen rechtstreeks antwoord op de vraag welke MGO-klasse geschikt is voor welk doel. Wat volgt, is dus productadvies van Biosota zelf en geen wetenschappelijke bevinding.

Een hogere MGO-waarde in Manuka-honing betekent inderdaad een hogere concentratie van een stof met aantoonbaar sterkere antibacteriële werking, bevestigd door laboratoriumonderzoek (zie het bovenstaande gedeelte). Maar een hoger getal is niet voor elk gebruik automatisch beter. Voor dagelijks gebruik en algemeen welzijn is een waarde uit het middensegment vaak een verstandige, praktische keuze. Voor situaties waarin antibacteriële werking specifiek belangrijker is, kan een hogere waarde geschikter zijn. Een waarde kiezen betekent de sterkte afstemmen op het doel, niet automatisch de hoogste beschikbare waarde nemen.

Zo kies je de juiste MGO-waarde

Een praktische manier om erover na te denken: bedenk eerst waarvoor je de honing daadwerkelijk wilt gebruiken en kies daarna de waarde die daarbij past, niet andersom.

• Voor dagelijks gebruik en algemeen welzijn: een lage tot middelhoge waarde, van MGO 150+ tot 550+, is een redelijke, voordelige keuze voor dagelijks gebruik.
• Meer gericht op antibacteriële werking: middelhoge tot hoge waarden, van MGO 550+ tot 1200+, passen bij situaties waarin het sterkere bewijs voor antibacteriële werking hierboven het meest relevant is.
• Maximale sterkte: de waarden MGO 1717+ en MGO 2200+ van Biosota zijn de hoogste onafhankelijk geteste sterktes, voorbehouden aan wie specifiek op zoek is naar de top van het geverifieerde assortiment.

Welke MGO-waarde in Manuka-honing je ook kiest, let vooral op één ding: onafhankelijk laboratoriumonderzoek dat het getal op het etiket bevestigt. Bekijk het volledige assortiment Manuka-honing van Biosota, onafhankelijk getest in een laboratorium, van MGO 150+ tot MGO 2200+, en vind de waarde die past bij waarvoor je de honing wilt gebruiken.

Wat zegt het onderzoek eigenlijk over MGO?

Kort samengevat: MGO in Manuka-honing speelt een goed onderbouwde rol in de antibacteriële werking. De specifieke rol ervan bij antioxidatieve, ontstekingsremmende en immuuneigenschappen is niet aangetoond, althans nog niet.

Het belangrijkste voorbehoud hierbij is dat het verband tussen MGO en antibacteriële werking afhangt van de bacteriesoort. Er is een sterke correlatie met de antibacteriële werking tegen sommige bacteriën, zoals E. coli en E. faecalis, en slechts een matige correlatie met die tegen andere, zoals S. aureus. In vergelijkend onderzoek werd helemaal geen meetbare correlatie gevonden met de werking tegen Pseudomonas aeruginosa. Een hoge MGO-waarde is een echt teken van kracht, maar niet universeel.

Wat betreft antioxidatieve, ontstekingsremmende en immuunactiviteit is het eerlijk om te zeggen dat het onderzoek naar geïsoleerd MGO nog pril is, afhankelijk is van het gebruikte model en op sommige punten tegenstrijdig is. Bovendien is geen van deze effecten onderzocht in een klinische studie bij mensen met Manuka-honing zelf. Dat is geen reden om MGO af te schrijven. Het is een reden om nauwkeurig te zijn over wat een hoog MGO-getal wel en vooralsnog niet aantoont.

Veelgestelde vragen

Wat is MGO in Manuka-honing?

MGO (methylglyoxal) is een van nature voorkomende stof die in Manuka-honing ontstaat uit een nectarbestanddeel genaamd DHA. Het wordt onafhankelijk in een laboratorium getest en gerapporteerd in milligram per kilogram. Het is de belangrijkste reden dat Manuka-honing wordt geclassificeerd en niet als gewone honing wordt verkocht.

Wat zijn de voordelen van methylglyoxal?

De best onderbouwde rol van MGO in Manuka-honing is antibacterieel. In laboratoriumtests remt het bacteriën rechtstreeks. Bij hele Manuka-honing hangt een hoger MGO-gehalte samen met een sterkere antibacteriële werking, al verschilt dit per bacteriesoort. Claims over specifieke antioxidatieve, ontstekingsremmende of immuunvoordelen zijn nog gebaseerd op vroeg onderzoek en zijn niet bewezen.

Heeft methylglyoxal antioxidatieve eigenschappen?

Dat is op zichzelf niet aangetoond. Rechtstreeks laboratoriumonderzoek naar gezuiverd MGO heeft geen noemenswaardige antioxidatieve werking gevonden. De meetbare antioxidatieve werking van Manuka-honing komt van andere bestanddelen in de honing, niet van MGO zelf.

Welke invloed heeft MGO op Manuka-honing?

MGO zorgt ervoor dat Manuka-honing in een laboratorium wordt geclassificeerd en meetbaar verschilt van andere honingsoorten. Het ontstaat op natuurlijke wijze tijdens de rijping. De hoeveelheid die aanwezig is en door onafhankelijke tests wordt bevestigd, is wat het MGO-getal op een etiket daadwerkelijk weergeeft.

Is een hogere MGO-classificatie altijd beter?

Niet automatisch. Een hogere MGO-classificatie betekent dat er meer van een daadwerkelijk antibacteriële stof aanwezig is, maar het is belangrijker dat de classificatie past bij waarvoor je de honing wilt gebruiken dan dat je simpelweg het hoogste beschikbare getal kiest.

Referenties

1. Waikato Research Commons, omzetting van DHA naar MGO in Manuka-honing tijdens de rijping. https://researchcommons.waikato.ac.nz/server/api/core/bitstreams/812d8da7-e8eb-4b99-8bd6-9cfe1d278ff6/content
2. Journal of Agricultural and Food Chemistry, demonstratie van de omzetting van met DHA verrijkte klaverhoning. https://pubs.acs.org/doi/10.1021/jf404767b (voorlopig onderzoek; omzetting van DHA naar MGO aangetoond buiten Manuka-honing)
3. Journal of Agricultural and Food Chemistry, DHA-gehalte van Manuka-nectar. https://pubs.acs.org/doi/10.1021/acs.jafc.7b00797
4. Jervis-Bardy et al., methylglyoxal als werkzame stof tegen bacteriële biofilms. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22287464/ (in vitro, geïsoleerd MGO, niet hele honing)
5. Kwakman et al., antibacteriële werking van Manuka-honing en de bestanddelen ervan. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6613335/
6. Allcott et al., antimicrobiële werking van Manukahoning naast die van suiker en MGO alleen. https://eprints.worc.ac.uk/16509/
7. Roberts et al., methylglyoxal als belangrijke bijdrage aan de antibacteriële werking van Manukahoning. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24860556/ (in vitro)
8. Vergelijkend onderzoek naar commerciële Manuka-/Leptospermum-honing, correlatie tussen MGO en antibacteriële werking per bacteriesoort. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9333225/ (bevat MIC-gegevens voor geïsoleerd MGO, in vitro)
9. Albaridi, antibacteriële werking van honing (overzicht). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6589292/
10. Kwantificering van methylglyoxal in Manukahoning (analytisch-chemische methode). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10000891/
11. Onderzoek naar metingen van MGO, DHA en HMF in commerciële Manukahoning. https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0272376
12. Overzicht van de bijdrage van NPA en MGO aan de antibacteriële werking van Manukahoning. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC5193333/
13. Overzicht van de antibacteriële en antibiofilmwerking van Manukahoning. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC4837971/
14. MGO-concentratie en antibacteriële test op basis van fenolequivalentie in Leptospermum-honing. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11111008/
15. O'Keeffe et al., antioxidanttests op componentniveau van bestanddelen van Manukahoning. https://pure.ulster.ac.uk/en/publications/total-phenols-antioxidant-capacity-and-antibacterial-activity-of--4 (in vitro, geïsoleerd MGO vertoonde geen betekenisvolle antioxidantwerking)
16. Henderson et al., test van de antioxidantcapaciteit van Manukahoning. https://doi.org/10.1016/j.foodchem.2014.11.009
17. Onderzoek naar ontstekingsremmende mechanismen van geïsoleerd methylglyoxal (NRF2-/inflammasoomroutes). https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10440576/ ; https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12888337/ (diermodellen, geïsoleerd MGO)
18. Prantner et al., door macrofagen geproduceerd methylglyoxal veroorzaakt een pro-inflammatoire reactie. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42234520/ (in vitro, geïsoleerd MGO)
19. Dierstudies naar de immunosuppressieve en immuunstimulerende effecten van geïsoleerd methylglyoxal. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3829040/ ; https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18617020/ (diermodellen, geïsoleerd MGO)
20. Uit Manukahoning afkomstig methylglyoxal en activering van MAIT-cellen. https://pubs.rsc.org/en/content/articlehtml/2020/fo/d0fo01153c (in vitro)