4 korzyści zdrowotne miodu Manuka potwierdzone naukowo

Ogólnie

Miód ogólnie był stosowany w celach zdrowotnych na przestrzeni dziejów, a jego znaczenie w medycynie zaczęło spadać dopiero w XX wieku wraz z rozwojem nowoczesnych antybiotyków (1). Wraz ze wzrostem stosowania antybiotyków i produktów antybakteryjnych coraz więcej drobnoustrojów staje się opornych na obecne metody leczenia (2). Próby uodpornienia drobnoustrojów na miód Manuka (NPA 15+, MGO 550+ mg/kg) zakończyły się niepowodzeniem, nawet przy użyciu rozcieńczonego miodu (4,0–14,8% miodu) (2).

Miód jako środek pierwszej pomocy na skaleczenia, rany i oparzenia

Miód Manuka (minimum NPA 12+, MGO 350+ mg/kg) stosuje się bezpośrednio, w opatrunkach nasączonych miodem oraz w postaci żelu w ramach pierwszej pomocy i podczas zabiegów chirurgicznych (3). Badania potwierdzają między innymi następujące właściwości:

• Rany zostają wysterylizowane w ciągu 3-10 dni, co usuwa istniejące zakażenie i zmniejsza ryzyko jego wystąpienia (1, 4, 5).

• Jako bariera ochronna miód utrzymuje ranę w stanie wilgotnym, jednocześnie chroniąc ją przed bakteriami i innymi zanieczyszczeniami (3).

• Zapobiega przywieraniu opatrunków do rany, ułatwiając ich usuwanie (3).

• Wiele produktów do opatrywania ran zawiera ostrzeżenia dotyczące spożycia, co może być problematyczne w przypadku małych dzieci, jednak stosowanie miodu Manuka nie wiąże się z tym problemem (4).

Czym jest MGO?

MGO, skrót od metyloglioksalu, to naturalnie występujący związek obecny w dojrzałym miodzie Manuka, pozyskiwanym z nektaru niektórych przedstawicieli rodziny roślin Leptospermum.

Pomaga goić rany i zmniejszać blizny

Liczne badania pokazują, że miód, a zwłaszcza miód Manuka (minimum NPA 12+, MGO 350+ mg/kg), skutecznie wspomaga gojenie ran i zmniejsza bliznowacenie. Miód Manuka wyróżnia się na tle innych miodów naturalnie występującą zawartością MGO, która zapewnia mu dodatkowe właściwości antybakteryjne.

• Miód utrzymuje ranę wilgotną i elastyczną, pomagając zmniejszyć bliznowacenie (1, 4, 5).

• Wysoka zawartość cukrów w miodzie odciąga wilgoć z rany, zapobiegając namnażaniu bakterii i wspomagając gojenie poprzez usuwanie toksycznych substancji z rany (1, 4, 5).

• Właściwości antybakteryjne miodu sterylizują ranę, oczyszczają ją i zapobiegają zakażeniom, skracając czas gojenia oraz zmniejszając ryzyko powikłań, które mogłyby nasilić bliznowacenie (1, 4, 5).

• Miód może również pomagać w usuwaniu martwej skóry z okolic rany i z jej wnętrza, utrzymując ranę w czystości i wspierając gojenie (1, 4, 5).

• Dzięki właściwościom antybakteryjnym zmniejsza się potrzeba stosowania doustnych antybiotyków w przypadku ran, ponieważ zapobiega ich zakażeniu (4).

• MGO zawarty w miodzie Manuka może przenikać przez biofilmy bakteryjne, oddziałując na bakterie znajdujące się w ich ochronnej warstwie (6).

Ostrzeżenie

Choć dostrzegamy wiele korzyści ze stosowania miodu w leczeniu ran, zależy nam również na pełnej przejrzystości, dlatego należy uwzględnić pewne zagrożenia związane ze stosowaniem miodu na rany.

• Choć zdarza się to rzadko, osoby uczulone na miód z powodu obecności białek pszczelich i roślinnych oraz pyłków zawartych w miodzie powinny unikać stosowania go na rany (1).

• Innym zagrożeniem jest botulizm niemowląt spowodowany zanieczyszczeniem miodu przetrwalnikami bakterii Clostridia (dlatego nie zaleca się podawania miodu niemowlętom poniżej 1. roku życia). Nie odnotowano jednak żadnych takich przypadków (1).

• Ostatnią obawą niektórych osób jest możliwość wywołania przez miód bólu po nałożeniu na ranę, jednak nie jest on większy niż w przypadku niektórych innych metod leczenia (1, 7).

Czym jest Manuka

Manuka to potoczna nazwa rodziny roślin Leptospermum. Naukowcy zidentyfikowali przedstawicieli tej rodziny, którzy wytwarzają miód o właściwościach leczniczych, a niektóre gatunki występujące w Australii należą do najlepszych na świecie.

Miód Manuka łagodzi ból gardła i zmniejsza kaszel

Miód od wieków stosowano jako tradycyjny środek na ból gardła i kaszel.

• Łyżka miodu stosowana dwa razy dziennie w połączeniu z lekami przeciwzapalnymi, antybiotykami i płukankami antyseptycznymi zmniejszyła objawy i skróciła czas powrotu do zdrowia u 100 osób z bólem gardła w porównaniu z osobami, które nie stosowały miodu (12). Wynika to z antybakteryjnych i przeciwzapalnych właściwości miodu, a można oczekiwać, że miód Manuka, dzięki zwiększonym właściwościom antybakteryjnym, będzie miał silniejsze działanie.

• Badania wykazały, że miód łagodzi objawy kaszlu, ale sam w sobie nie wystarcza do leczenia przewlekłego kaszlu (13).

• Przeziębienie jest częstą przyczyną bólu gardła i kaszlu. W badaniach laboratoryjnych miód Manuka wykazał silniejsze właściwości przeciwwirusowe wobec przeziębienia niż inne miody (14).

Miód Manuka jest odpowiedni dla osób z cukrzycą

Początkowo istniały pewne obawy dotyczące stosowania miodu Manuka przez osoby z cukrzycą (8). Jak dotąd ŻADNE badania nie wykazały niepożądanych skutków związanych ze stosowaniem miodu Manuka przez osoby z cukrzycą. Badania sugerują natomiast pewne korzystne działanie.

• Stwierdzono, że indeks glikemiczny (IG) miodu Manuka (NPA 14-18, MGO 460-667 mg/kg) wynosi od 54 do 59. Jest on uznawany za niski lub średni w skali IG, dzięki czemu miód ten ma niższy IG niż czysty cukier (9).

• Oprócz korzyści wynikających ze spożywania miodu, miód Manuka stosowano do leczenia owrzodzeń stóp u osób z cukrzycą, uzyskując wyniki porównywalne z konwencjonalnymi metodami medycznymi lub od nich lepsze (4, 10, 11).

 Dowiedz się więcej: Korzyści ze stosowania miodu Manuka.

Badania naukowe

1. Bittmann, S. First results of Treating Pediatric Wounds with Medihoney: Analysis of 60 Cases. GSL Journal of Pediatrics 2018, 1, 102.
2. Blair, S. E.; Cokcetin, N. N.; Harry, E. J.; Carter, D. A. The Unusual Antibacterial Activity of Medical-grade Leptospermum Honey: Antibacterial Spectrum, Resistance and Transcriptome Analysis. European Journal of Clinical Microbiology & Infectious Diseases 2009, 28, 1199–1208.
3. Stewart, J. A.; McGrane, O. L.; Wedmore, I. S. Wound care in the wilderness: is there evidence for honey? Wilderness & environmental medicine 2014, 25, 103–110.
4. Kamaratos, A. V.; Tzirogiannis, K. N.; Iraklianou, S. A.; Panoutsopoulos, G. I.; Kanellos, I. E.; Melidonis, A. I. Manuka Honey-impregnated Dressings in the Treatment of Neuropathic Diabetic Foot Ulcers. International Wound Journal 2012, 11, 259–263.
5. Duncan, C. L.; Enlow, P. T.; Szabo, M. M.; Tolchin, E.; Kelly, R. W.; Castanon, L.; Aballay, A. M. A Pilot Study of the Efficacy of Active Leptospermum Honey for the Treatment of Partial-thickness Facial Burns. Advances in Skin & Wound Care 2016, 29, 349–355.
6. Majtan, J.; Bohova, J.; Horniackova, M.; Klaudiny, J.; Majtan, V. Anti-biofilm Effects of Honey Against Wound PathogensProteus mirabilisandEnterobacter cloacae. Phytotherapy Research 2013, 28, 69–75.
7. others,, et al. Evidence summary: Wound management: Medical-grade honey. Wound Practice & Research: Journal of the Australian Wound Management Association 2017, 25, 117.
8. Majtan, J. MethylglyoxalA Potential Risk Factor of Manuka Honey in Healing of Diabetic Ulcers. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine 2011, 2011, 1–5.
9. Chepulis, L.; Francis, E. The glycaemic index of Manuka honey. e-SPEN Journal 2013, 8, 21– 24.
10. Alam, F.; Islam, M. A.; Gan, S. H.; Khalil, M. I. Honey: A Potential Therapeutic Agent for Managing Diabetic Wounds. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine 2014, 2014, 1–16.
11. Gill, R.; Poojar, B.; Bairy, L. K.; Praveen, K. S. E. Comparative Evaluation of Wound Healing Potential of Manuka and Acacia Honey in Diabetic and Nondiabetic Rats. Journal of pharmacy & bioallied sciences 2019, 11, 116–126.
12. Nanda, M. S.; Mittal, S. P.; Gupta, V. Role of honey as adjuvant therapy in patients with sore throat. National Journal of Physiology, Pharmacy and Pharmacology 2017, 7, 412.
13. Oduwole, O.; Udoh, E. E.; Oyo-Ita, A.; Meremikwu, M. M. Honey for acute cough in children. Cochrane Database of Systematic Reviews 2018
14. Watanabe, K.; Rahmasari, R.; Matsunaga, A.; Haruyama, T.; Kobayashi, N. Anti-influenza Viral Effects of Honey In Vitro: Potent High Activity of Manuka Honey. Archives of Medical Research 2014, 45, 359–365.