Ang Matriarkal na Lipunan ng mga Bubuyog
Ang mga bubuyog-pulot ay kamangha-manghang mga nilalang na pinag-aaralan na sa loob ng maraming siglo. Bagama't pamilyar ang karamihan sa papel ng reyna ng bubuyog sa kolonya, marami ang hindi nakaaalam sa masalimuot na estrukturang panlipunang pinamumunuan ng mga babae na umiiral sa mga komunidad ng bubuyog. Sa katunayan, nangingibabaw ang papel ng mga babaeng bubuyog sa kolonya: ang reyna ng bubuyog ang pangunahing tagapagparami, habang ang mga babaeng bubuyog-manggagawa ay gumaganap ng iba't ibang tungkulin upang matiyak ang kaligtasan ng kolonya.
Sa artikulong ito, susuriin natin ang lipunang pinamumunuan ng mga babae sa mga kolonya ng bubuyog, kabilang ang mga tungkulin ng mga reyna ng bubuyog, babaeng bubuyog-manggagawa, at lalaking bubuyog-drone na tumutulong sa mga bubuyog na umunlad sa kanilang kapaligiran. Samahan ninyo kami sa pagtuklas sa kamangha-manghang mundo ng lipunan ng mga bubuyog at alamin pa ang tungkol sa mga kahanga-hangang nilalang na ito.
Haba ng Buhay ng Isang Bubuyog-Pulot
Nag-iiba sa buong taon ang karaniwang haba ng buhay ng isang Western honey bee: mula anim na linggo lamang sa tagsibol at tag-init hanggang anim na buwan sa taglamig. Samantala, ang reyna ng bubuyog, na humigit-kumulang doble ang laki kaysa sa karaniwang bubuyog-manggagawa, ay maaaring mabuhay nang hanggang limang taon!
Proporsyon ng Babae at Lalaking Bubuyog
Binubuo ng humigit-kumulang 95% babae ang mga kolonya ng bubuyog-pulot, habang nagbabago-bago sa buong taon ang bilang ng mga lalaking bubuyog.
Ang mga lalaking bubuyog-drone ay hindi mga bubuyog-manggagawa. Pangunahing tungkulin nila ang makipagpares sa mga reyna ng bubuyog mula sa mga kalapit na kolonya, at mas maraming drone ang nalilikha tuwing panahon ng pagpaparis.
Sa taglamig, kapag kakaunti ang mapagkukunang makukuha ng mga bubuyog, itinataboy ng mga babaeng bubuyog ang lahat ng lalaking bubuyog palabas ng pugad. Mamamatay ang mga ito sa gutom o lamig dahil wala silang kakayahang mangalap ng pagkain.
Karamihan sa mga tao ay hindi pa nakakakita ng lalaking bubuyog-pulot dahil kakaunti lamang sila at hindi sila lumalabas upang gawin ang mga gawain ng mga bubuyog. Hindi ninyo sila makikita sa mga bulaklak. Nanatili ang mga lalaking bubuyog sa pugad at umaalis lamang upang lumipad patungo sa mga “lugar ng pagtitipon ng drone” para makipagpares sa isang reyna ng bubuyog (hindi sa sarili nilang reyna).
Tungkulin ng mga Lalaking Bubuyog
Madaling makilala ang mga lalaking bubuyog mula sa mga babaeng bubuyog-manggagawa sa isang kolonya. Mas malalaki sila kaysa sa mga babaeng bubuyog at halos wala silang ginagawa. Iba ang kanilang paraan ng paglalakad; karaniwan silang tila nangangapa at nagkakandarapa.
Hindi kailangang gumawa ng maraming trabaho ng mga lalaking bubuyog-drone sa pugad. May ilang pananaliksik na nagpapakitang nakatutulong ang mga drone sa pagpapanatili ng init ng pugad. Ngunit hindi sila nangingalap ng pagkain. Hindi nila pinapakain ang mga batang bubuyog. Hindi sila gumagawa ng pugad—wala silang mga glandulang gumagawa ng pagkit. Hindi nila ipinagtatanggol ang pugad—wala man nga silang pantusok. Iisa lamang talaga ang kanilang tungkulin: ang makipagpares sa isang reyna ng bubuyog.
Tandaan na humigit-kumulang 5% lamang ng populasyon ang mga lalaking bubuyog-drone. Maaaring umabot sa 10 drone ang nasa isang kolonya anumang oras, at kung minsan ay wala ni isa!
Tungkulin ng mga Babaeng Bubuyog
Ang mga babaeng bubuyog ang mga bubuyog-manggagawa at bumubuo ng humigit-kumulang 95% ng populasyon.
Iisa ang trabaho ng reyna ng bubuyog: mangitlog para sa kolonya. Siya ang nagsisilbing babaeng sangkap sa pagpaparami ng mas malaking organismo—ang superorganismo na isang kolonya ng bubuyog. Kaya kapag ipinanganak ang mga babaeng bubuyog-manggagawa, sila ang gumagawa ng lahat ng gawain para sa pugad.
Hindi maaaring makipagpares ang mga babaeng bubuyog-manggagawa at hindi sila makapaglalabas ng mga napunla nang itlog—mga itlog lamang na magiging mga lalaking bubuyog-drone ang kaya nilang ilabas. Kaya walang kompetisyon sa pagitan ng reyna at mga bubuyog-manggagawa.
Tungkol sa mga Ibon at mga Bubuyog (Pagpaparis)
Pagkapanganak ng isang reyna ng bubuyog at pagdating nito sa angkop na edad na humigit-kumulang pitong araw, lilipad ito upang makipagpares. Maaaring isang beses lamang, o posibleng dalawang beses, itong lumipad para makipagpares sa buong buhay nito.
Lalabas ang reyna ng bubuyog sa pugad at pupunta sa isang “lugar ng pagtitipon ng drone,” kung saan lumilipad-lipad ang mga lalaking bubuyog-drone habang naghihintay na dumaan ang isang reyna ng bubuyog.
Ang mga lugar ng pagtitipon ng drone ay nasa humigit-kumulang isang daang talampakan sa himpapawid at may lawak na humigit-kumulang 500 talampakan. Doon, naglalabas ang mga lalaking bubuyog ng mga kemikal na pheromone upang akitin ang lahat ng reyna sa loob ng nasasakupan.
Kapag dumaan ang isang reyna ng bubuyog, ang pinakamabilis at pinakamalalakas na drone lamang ang nagwawagi at matagumpay na nakikipagpares sa reyna. Makikipagpares ang reyna sa 15 hanggang 20 bubuyog-drone lamang bago siya magkaroon ng sapat na semilya para sa natitirang bahagi ng kanyang buhay.
Kapag matagumpay na nakipagpares ang isang lalaking bubuyog sa isang reyna, napupunit ang endophallus nito mula sa lukab ng tiyan, at bumabagsak silang dalawa sa lupa—doon nagtatapos ang maikli nitong buhay bilang bubuyog. Kaya namamatay sila habang nagpaparis!
Ngunit naipapasa ang mga gene nito, kaya itinuturing itong matagumpay na lalaking bubuyog-pulot. Karamihan sa mga drone ay hindi kailanman makikipagpares sa isang reyna.

Pagbuo ng Isang Reyna ng Bubuyog
Mga itlog lamang ng lalaking bubuyog ang maaaring ilabas ng mga babaeng bubuyog-manggagawa. Ang isang reyna ay maaaring maglabas ng mga itlog ng babae at lalaki. Kaya isang reyna lamang ang maaaring magsilang ng panibagong reyna, at maaaring gawing reyna ng bubuyog ang alinman sa mga itlog nitong babae.
Lahat ng bubuyog ay pinapakain ng royal jelly sa unang tatlong araw ng kanilang buhay bago sila ilipat sa diyeta ng pollen at kaunting nektar. Ngunit kung papakainin ng royal jelly ang isang batang bubuyog sa buong panahon ng pag-unlad nito, magiging reyna ito.
Paghalili sa Reyna ng Bubuyog
Ang mga kolonya ng bubuyog ay hindi isang monarkiya kung saan ang reyna ang namumuno at gumagawa ng lahat ng desisyon. Ang kolonya ang gumagawa ng mga desisyon. Ang lahat ng bubuyog-manggagawa—ang sama-samang isip ng mga babaeng bubuyog-manggagawa—ang nagpapasya.
Sa huli, sila ang nagpapasyang tanggapin o tanggihan ang isang bagong reyna ng bubuyog na ipinakilala sa pugad. Kaya kung minsan, mas mabuting bigyan ang isang kolonya na walang reyna ng pagkakataong lumikha ng sarili nitong reyna mula sa itlog ng babae ng dating reyna kaysa magpakilala ng bagong reyna mula sa ibang kolonya.
Gaya ng nabanggit, maaari nilang kunin ang anumang itlog ng babae at gawin itong reyna ng bubuyog sa pamamagitan ng pagpapakain sa larva ng royal jelly. Palalakihin din nila nang kaunti ang selda kung saan isisilang ang bubuyog upang magkasya ang mas malaking katawan ng reyna.
Hindi palaging alam ng reyna ng bubuyog kung malapit na ang mga huling araw nito. Ang kolonya ang nakapapansin na humihina ang mga pheromone nito at naghahanda para sa pagkakaroon ng bagong reyna.
Kung minsan, bubuo ang isang bagong reyna habang buhay pa ang dating reyna, kaya magkakaroon ang kolonya ng mas matandang inang reyna na humihina at bagong anak na reyna na kabababa pa lamang mula sa selda. Sa ganitong kalagayan, maglalaban ang dalawang reyna hanggang kamatayan at magwawagi ang pinakamalakas na reyna!
Umaasa kaming nasiyahan kayo sa pagsilip na ito sa kamangha-manghang lihim na buhay ng mga bubuyog! Maaaring maging malupit ang kalikasan, ngunit alam nito ang pinakamabuti at gagawin nito ang kinakailangan upang matiyak ang patuloy na kaligtasan ng pinakamalalakas at pinakamalulusog na bubuyog-pulot na napakaraming naibibigay sa ating lahat!
Magbasa pa tungkol sa kung ano ang nagpapaging pinakamahusay sa mundo sa Biosota Manuka honey...
Thank you for the fascinating look into Bee life. While admiring the many bees that frequent our garden will now have a new insight into their amazing life.
The description of male drone bees could with a little stretch fit some human males I’ve known!
Mag-iwan ng komento